مطالعه موفق با تمركز
قسمت نهم: يوگا و افزايش تمركز

عموماً يوگا را با "ورزش" مقايسه مي كنند كه اين مقايسه ابداً صحيح نيست. يوگا به تنهايي مي تواند تأثيرات عالي ورزش را از نظر جسمي و سلامت جسمي در شما به جاي بگذارد بلكه در ذهن شما نيز تأثيرات مستقيم خارق العاده اي دارد. كساني كه يوگا را در برنامه روزانه خود قرار مي دهند، عملاً شاهد اين تأثيرات شگرف هستند. كسي كه يوگا مي كند، از درصد بيشتري از تواناييهاي ذهني خود استفاده مي كند و علاوه بر اين، به دليل تأثير عالي كه يوگا در آرام سازي دارد، از آرامشي سرشار برخوردار مي شود كه هم جسمي است و هم ذهني.

 

كساني كه يوگا مي كنند به خاطر برخوردار شدن از همين آرامش در رويارويي با مشكلات و بحرانهاي زندگي بهتر تصميم مي گيرند، منطقي ترند، عاقلانه تر فكر مي كنند و از شتاب زدگي و عجله به دور هستند.

 

يوگا با آرامشي كه به ارمغان مي آورد و ارتباطي كه با لايه هاي عميق تر مغز برقرار مي كند، يك احساس رضايت خاطر دروني و شادماني عميق را به همراه دارد. بيشتر بيماريهاي مفاصل مانند آرتروز، با يوگا درمان مي شود. يوگا تمدد اعصاب را موجب مي شود. انرژي ذهني و مانيتيسم شخصي را افزايش مي دهد و شخصي را افزايش مي دهد و شخص را از جذابيت فوق العاده اي بهره مند مي سازيد. يوگا تمرين مؤثري در تناسب اندام است و شما چه از چاقي فراوان و چه از لاغري مفرط رنج ببريد، يوگا به شما تناسب اندام مي بخشد.

 

يوگا را "راز جوان زيستن" مي دانند. بسياري از حركات يوگا چين و چروك پوست را از بين مي برد و از به وجود آمدن آن هم جلوگيري مي كند. حتي يوگا از ريزش مو هم ممانعت مي كند.

 

تعداد زيادي از حركات يوگا براي فعال شدن غدد كم كار، بسيار مؤثر است. پس مي بينيم كه يوگا تنها يك تمرين براي تمركز فكر نيست و فايده هاي جسمي و روحي بسياري دارد.

همين كه يوگا "آرامش" را موجب مي شود، خود منشأ همه چيز است. رفع اضطراب و استرس، اعتماد به نفس، روحيه شاد، خلاقيت، تناسب اندام، زيبايي و جواني تنها گوشه اي از فوايد فراوان يوگاست. اما آنچه كه مد نظر ماست و شايد يكي از مهمترين تأثيرات يوگا باشد، همين تمركز فكر است.

 

 

بسياري از شما فكر مي كنيد كه يوگا مجموعه اي است از حركات و وضعيتهايي كه كم شباهت به ورزش نيستند. اين تصور، اشتباه است. يوگا به هيچ عنوان به تنهايي چنين معنايي نمي دهد. يوگا در اصل به معناي "اتصال و پيوستگي" است. به معناي "وحدت ماده و انرژي" است. به مفهوم "يكي شدن جسم و روح" است. يوگا يعني "يكپارچه شدن با تمامي خود".

 

يوگا تمام قواي جسمي و روحي شما را جمع و هماهنگ مي كند. با اين تعريف، مي بينيم كه هر روشي كه شما را به اين هماهنگي جسم و روح برساند و اين وحدت ماده و انرژي را ايجاد كند، يوگا محسوب مي شود. محدود كردن يوگا فقط به يك سري حركات، از درك نادرست مفهوم يوگا ناشي مي شود. يوگا به معني عميق كلمه، كليه مراحل و روشهايي را در بر مي گيرد كه شما را به اين هماهنگي، آرامش و تمركز مي رساند.

 

 

يوگا پنج مرحله دارد كه هر كدام از اين مراحل، مفهوم يوگا را به تنهايي در بر مي گيرد. يعني هر مرحله به تنهايي، خود يوگا محسوب مي شود. اما انجام شدن اين مراحل با هم، شما را به اوج اين مفهوم و به دنبال آن به تمركزي كه در جستجويش هستيد مي رساند.

اين كه مي گوييم يوگا پنج مرحله دارد نبايد تصور شود كه بسيار دشوار و سخت است. بلكه در عين حال فوق العاده آسان و راحت است. اكنون ما هر يك از اين مراحل را شرح مي دهيم.

 

 

مراحلي كه عبارتند از:

1. تفكر مثبت

2. رهايي

3. تنفس صحيح و فوايد آن

4. تغذيه صحيح

5. حركات

 

مهمترين ركن يوگا تفكر مثبت است. امروزه در تمام مؤسسات آموزش يوگا در دنيا، ابتدا مفهوم "تفكر مثبت" را آموزش مي دهند و بعد به سراغ مراحل ديگر مي روند. اين تفكر مثبت اگرچه يك مفهوم روان شناسي به نظر مي آيد، اما در هند كهن ريشه دارد. يوگيهاي هندي عقيده داشتند كه شرط اول يوگي بودن اين است كه به يك صفا و خلوص دروني رسيده باشند. يك پاكي درون و پاكي انديشه. اين انديشه پاك و ناب و خالص، همان تفكر مثبت امروزي است و اساس كار محسوب مي شود.

 

بيشتر اوقات وقتي مي گوييم: تفكر مثبت داشته باشيد، اين طور تلقي مي شود كه بايد با يك خوش بيني و خوش خيالي محض به زندگي نگاه كنيم و يا واقعيت منفي آن را نبينيم و يا اين كه چشم بر روي آن ببنديم و ناديده اش بگيريم و حال آن كه تفكر مثبت مطلقاً چنين مفهومي ندارد.

 

ما در اين انديشه پاك ابتدا در يك نگرش عمومي تمام واقعيت زندگي را مي بينيم. خوبيها، بديها، جنايتها، محبتها، دوستيها، دشمنيها و . . . ديد اول، يك نگاه كاملاً واقع بينانه است. نه ديد مثبت است نه ديد منفي. نگاهي است كه تمام واقعيتهاي پيرامون خود را مي بيند و مي پذيرد. بعد از اين نگرش عمومي، تفكر مثبت مفهوم مي يابد. حال ما مي آييم و توجه و تمركز خود را به جنبه هاي مثبت يك موضوع و كلاً به واقعيتهاي مثبت معطوف مي كنيم. توجه به نكات مثبت، آن قدر شما را با روحيه و قوي مي كند كه توان چاره جويي و تدبير براي مقابله با واقعيتهاي منفي و يا حتي سازگاري با آنها را در شما دو چندان مي نمايد. شما با اين نوع تفكر، هم روحيه و اعتماد به نفس عالي داريد و هم بهتر براي جنبه هاي منفي چاره جويي و تدبير مي كنيد.

 

اساساً فقط "ذهن مثبت" قادر به تدبير و چاره انديشي است نه ذهن منفي. كساني كه پس از نگرش عمومي تمام توجه و تمركز خود را به واقعيتهاي منفي معطوف مي كنند، آن قدر از نظر جسمي و روحي ضعيف مي شوند كه حتي نكات مثبت را از دست مي دهند.

مثلاً فردي كه سر پناهي آرام براي زندگي دارد و از سلامت كافي برخوردار است اما شغل مناسبي ندارد و يا به اندازه كافي زيبا نيست، اگر همه توجه خود را به شغل نامناسب يا از آن بدتر، به زشت بودن خود معطوف كند، آن قدر روحيه خود را دچار بحران مي كند كه سلامتش را هم از دست مي دهد و دير يا زود به خاطر ارتباط تنگاتنگ روح و تن، به هزار بيماري مبتلا مي شود. بيماريهاي عصبي، افسردگي، سردردهاي شديد، بيماريهاي گوارشي مثل زخم معده و . . .

 

در صورتي كه همين فرد مي توانست با توجه به جنبه هاي مثبت زندگي خود، روحيه و اعتماد به نفس عالي در خود ايجاد كند و با استفاده از منابع و امكانات موجود براي مشكلات زندگي خود تدبير و چاره جويي كند. يك ذهن منفي قادر است خيلي سريع از بين تمام واقعيتهاي موجود، جنبه هاي منفي را كشف و استخراج كند و با توجه و تمركز در آن، به افسردگي و غم و ناراحتي خود دامن بزند.

 

حال آنكه يك ذهن مثبت قادر است در بحراني ترين وضعيتها و منفي ترين واقعيتها، جنبه هاي مثبت را پيدا كند و حتي فقط يك جنبه مثبت بيابد و بر آن توجه و تمركز كند و با تكيه بر آن، به اصلاح وضعيتهاي منفي موجود بپردازد. بنابراين مي بينيد كه منظور از تفكر مثبت، انكار واقعيتهاي منفي زندگي نيست بلكه هدف اين است كه دست كم وضعيتهاي مثبت را حفظ كنيم و براي منفيها نيز چاره اي بينديشيم. تفكر مثبت، يك مهارت ذهني ويژه است كه شايد به دست آوردن آن از تمام آنچه كه در اين مجموعه به شما ارائه شده است، مهمتر و در عين حال آسان تر باشد. بايد تفكر مثبت را تمرين كنيد. اين تمرين بسيار ساده و راحت است: از اين پس به هر چيزي كه برخورد مي كنيد، چه شخص، چه شيء و چه موقعيت و وضعيت، جنبه هاي مثبت آن را كشف و استخراج كنيد و بر آنها تمركز و توجه نماييد. تمرين را از چيزهاي ساده شروع كنيد و اول از همه، از خود شروع كنيد. همين الآن از خود بپرسيد كه چگونه شخصيتي هستيد؟ ذهن منفي شما مي گويد: تمركز حواس ندارم، حافظه ام افتضاح است. بي اراده و بي اعتماد به نفس هستم. بيني بزرگي دارم. دچار بي خوابي ام. از شغلم راضي نيستم. جورابم سوراخ است. عصبي و كينه اي هستم. وقتي از او مي پرسيم: ديگر چه؟ مي گويد: همين. اما ذهن مثبت شما، بر جنبه هاي مثبت تأكيد دارد: معده ام از سلامت كامل برخوردار است. شنوايي ام بسيار خوب است. قدرت فكر دارم. لباسي بر تن دارم. شمارش از يك تا صد را بلدم. دو دوست خوب دارم. براي پرورش اراده ام تلاش مي كنم. وقتي به او مي گوييم: ديگر چه؟ مي گويد: به دنبال يك شغل مناسب هستم و چون تلاش مي كنم، يقين دارم كه موفق مي شوم. هم اكنون با مطالعه اين كتاب و عمل به تمرينهاي آن مي خواهم قدرت تمركز خود را چند برابر كنم.

 

ازاين پس در مواجهه با هر چيز، فوراً سؤالي را از خودتان بپرسيد: اين سؤال طلايي بهترين تمرين براي پرورش ذهنيت مثبت است. به عبارت ديگر، كليد طلايي دستيابي به آن است. سؤال اين است: «چه جنبه هاي مثبتي در اين وجود دارد؟»